Duruş Maliyeti ve OEE Hesaplayıcı
Vardiya düzeninizi, duruşlarınızı ve fire oranınızı girin; OEE değerinizi ve duruşların yıllık TL karşılığını hesaplayın.
Çalışma düzeni
Hesap tek bir hat ya da tek bir makine için yapılır. Tüm fabrika için değil, darboğaz iş merkezinizi seçmeniz daha kullanışlı bir sonuç verir.
Mola, planlı bakım, vardiya devri gibi önceden bilinen duraklamalar.
Duruşlar ve üretim
Arıza, malzeme bekleme, ayar ve kalıp değişimi. Ölçmüyorsanız vardiya sorumlularının tahminiyle başlayın.
Makinenin hiç durmadan, tam hızda bir adedi kaç saniyede çıkardığı. Genelde makine kataloğunda yazar.
Fire, hurda ve yeniden işlenmek zorunda kalan adetler.
Para karşılığı
Satış fiyatından değişken maliyetleri (hammadde, işçilik, enerji) düştüğünüzde bir adedin işletmeye bıraktığı tutar.
Üretiminiz kontrol altında görünüyor. Kayıpların hangi kalemden geldiği ölçülürse %85 eşiğine giden yol nettir.
OEE bileşenleri
OEE üç çarpanın çarpımıdır; hangisinin düşük olduğu, nereye müdahale edileceğini söyler.
Kayıp nereden geliyor
Üç kalemin toplamı, kapasite ile sağlam üretim arasındaki farkın tamamıdır.
Kapasite tablosu
Bir sonraki durak
OEE'yi 10 puan artırmak, iyileştirme çalışmalarının ilk yılında en sık ulaşılan aralıktır.
Kayıp tutarı, üretilemeyen adetlerin katkı payı karşılığıdır; bu adetlerin satılabileceği varsayılır. Talebin doymuş olduğu bir dönemde rakam üst sınır olarak okunmalıdır.
Bu raporu e-postanıza gönderelim mi?
OEE %66.6 · yıllık kayıp 4.374.000 TL Yukarıdaki tablonun tamamı, girdiğiniz değerlerle birlikte kurumsal bir rapor olarak adresinize gelir; ekibinizle paylaşabilirsiniz.
OEE nedir, neyi ölçer?
OEE (Overall Equipment Effectiveness — Toplam Ekipman Etkinliği), bir üretim kaynağının planlanan sürede ne kadar değer ürettiğini tek bir yüzdeyle özetler. Üç çarpanın çarpımıdır: kullanılabilirlik, performans ve kalite.
Kullanılabilirlik, planlanan üretim süresinin ne kadarında makinenin fiilen döndüğünü gösterir; arıza, malzeme bekleme ve ayar süreleri bu çarpanı düşürür. Performans, makine dönerken ideal hızın ne kadarına ulaşıldığını ölçer; yavaş çalışma ve küçük duraklamalar buraya yansır. Kalite ise üretilen adedin ne kadarının sağlam çıktığını söyler.
Üçünün ayrı ayrı bilinmesi kritiktir: %60 OEE'ye üç farklı yoldan ulaşılabilir ve her birinin çözümü başkadır. Duruş kaynaklı bir kayıpla fire kaynaklı bir kayıp aynı rakamı verse de biri bakım planlamasıyla, diğeri kalite kontrolüyle düzelir.
Duruşun maliyeti nasıl hesaplanır?
Duruşun maliyeti, kaybedilen SÜREYLE değil kaybedilen ADETLE ölçülür. Planlanan sürede ideal hızda çıkarılabilecek adet ile fiilen çıkan sağlam adet arasındaki fark, toplam kaybınızdır. Bu fark üç kaleme ayrılır: duruş kaybı, hız kaybı ve kalite kaybı; üçünün toplamı her zaman toplam kayba eşittir.
Kayıp adetleri paraya çevirirken satış fiyatı değil BİRİM KATKI PAYI kullanılır: satış fiyatından hammadde, işçilik ve enerji gibi değişken maliyetler düşüldüğünde kalan tutar. Satış fiyatıyla çarpmak, üretilmeyen ürünün hammaddesini de satın almış gibi hesap yapmak olurdu ve kaybı gerçekte olduğundan büyük gösterirdi.
Bu hesabın açık bir varsayımı vardır: üretilebilecek adetlerin satılabileceği kabul edilir. Sipariş defteriniz doluysa rakam gerçeğe yakındır; talep sınırlıysa üst sınır olarak okunmalıdır. Aracın sonuç ekranı bu notu her hesapta gösterir.
Ölçmeye nereden başlanır?
Duruş sürelerini hiç kaydetmiyorsanız işe tek bir iş merkeziyle başlayın: darboğazınız hangisiyse o. Vardiya sorumlusunun tuttuğu basit bir kâğıt form bile, hiç kayıt olmamasından ölçülebilir biçimde iyidir.
İkinci adım sebebi kaydetmektir. Yalnızca süre kaydeden bir sistem "ne kadar kaybettik" sorusunu yanıtlar ama "neden" sorusunu yanıtlamaz. Duruş sebeplerini serbest metin yerine sabit bir listeden seçtirmek, üç ay sonra raporlanabilir bir veri bırakır.
Üçüncü adım karşılaştırmadır. Aynı hesabı her ay tekrarlayıp OEE'nin yönünü izlemek, tek seferlik bir ölçümden çok daha değerlidir: iyileştirme çalışmalarının işe yarayıp yaramadığı ancak eğilimle görülür.
Sık Sorulan Sorular
İyi bir OEE değeri kaçtır?
Dünya standardı kabul edilen eşik %85'tir. Kesikli imalatta ölçüm yapan işletmelerin çoğu %45-65 aralığındadır; hiç ölçüm yapmayan işletmelerde gerçek değer genellikle tahmin edilenin belirgin biçimde altında çıkar. Kendi rakamınızı sektör ortalamasıyla değil, kendi geçen ayınızla karşılaştırmak daha kullanışlıdır.
İdeal çevrim süresini bilmiyorum, ne yazmalıyım?
İdeal çevrim süresi, makinenin hiç durmadan tam hızda bir adedi kaç saniyede ürettiğidir ve genellikle makine kataloğunda ya da tezgâh kabul belgelerinde yazar. Bulamıyorsanız, makinenin en iyi çalıştığı bir vardiyada üretilen adedi o vardiyanın çalışma süresine bölerek yaklaşık bir değer elde edebilirsiniz.
Planlı duruşu neden ayrı giriyorum?
OEE hesabında molalar ve planlı bakım, kayıp sayılmaz: o sürede zaten üretim yapılması planlanmamıştır. Planlı duruş, toplam vardiya süresinden düşülerek "planlanan üretim süresi" bulunur ve tüm hesap bunun üzerine kurulur. Planlı duruşu kayıp saymak, iyi yönetilen bir bakım programını ceza gibi göstermek olurdu.
Hesap sonucunda girdiğim veriler saklanıyor mu?
Hayır. Hesap tamamen tarayıcınızda yapılır ve siz "raporu e-postama gönder" demediğiniz sürece sunucuya hiçbir şey gönderilmez. Rapor istediğinizde ise girdiğiniz değerler ve sonuç şifrelenerek saklanır; ticari gizlilik taşıdıkları için düz metin olarak tutulmazlar.
Tek bir makine için mi, tüm fabrika için mi hesaplamalıyım?
Tek bir iş merkezi ya da hat için hesaplayın. Fabrika geneli için tek bir OEE üretmek matematiksel olarak mümkün olsa da eyleme dönük değildir: farklı hızlarda çalışan kaynakların ortalaması, hangi noktaya müdahale edileceğini söylemez. En çok kazandıran hesap, darboğaz iş merkezinin hesabıdır.
Bu Konuda Okuyun
Hesapladığınız rakamın arkasındaki kavramları bu makalelerde jargonsuz anlattık.
Rakamı gördünüz. Sırada ne var?
Bu hesap bir başlangıç noktasıdır. Kendi işletmenizin durumunu konuşmak ya da diğer araçlarımızı denemek isterseniz aşağıdan devam edebilirsiniz.